Vietnam Library Network, Overseas Vietnamese - Người Việt Hải Ngoại
To provide the opportunities for promoting the Vietnamese language and culture to the Vietnamese communities around the world.
 
 FAQFAQ   SearchSearch   MemberlistMemberlist   UsergroupsUsergroups   RegisterRegister 
 ProfileProfile   Log in to check your private messagesLog in to check your private messages   Log inLog in 

"You inside me" hay vấn nạn chuyển ngữ !

 
Post new topic   Reply to topic    Vietnam Library Network, Overseas Vietnamese - Người Việt Hải Ngoại Forum Index -> Vietnam National Language Academy - Văn Lang Corner
View previous topic :: View next topic  
Author Message
vietnamlibrary
Site Admin


Joined: 14 Jun 2007
Posts: 5761
Location: Little Saigon Southern California

PostPosted: Sun Oct 10, 2010 8:20 am    Post subject: "You inside me" hay vấn nạn chuyển ngữ ! Reply with quote

"You inside me" hay vấn nạn chuyển ngữ !


Thứ ba, 05 Tháng 10 2010 09:42


Sáng nay một bạn đọc LHL gửi cho tôi một email rất thú vị, và kèm theo câu kết “Cháu xin không được bình luận gì để chú có thể có cảm nhận trọn vẹn, không bị ảnh hưởng bởi ý kiến chủ quan của người khác Smile”. Đọc kĩ thì biết bạn đọc này đề cập đến vấn đề chuyển ngữ từ tiếng Việt sang tiếng Anh. Đọc xong tôi muốn té xuống ghế.

Một trong nhiều tặng phẩm cho chương trình1000 năm Thăng Long là một CD nhạc gồm 10 ca khúc nổi tiếng của Việt Nam được chuyển sang tiếng Anh. CD này do nhóm BSP Entertainment (được giới thiệu gồm những thành viên là bác sĩ, nghệ sĩ, sinh viên tại TPHCM). Nếu không nghe qua nội dung thì tôi nghĩ đó là một món quà có ý nghĩa. Một nhóm bạn trẻ muốn quảng bá văn nghệ VN đến người nói tiếng Anh. Còn gì hay hơn và ý nghĩa hơn! Chả thế mà Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch VN giới thiệu trên trang web của họ.
Nhưng dịch nhạc và thơ Việt sang tiếng Anh là việc làm rất khó khăn. Nó đòi hỏi người dịch chẳng những phải am tường tiếng Anh, tiếng Việt, mà còn phải có kiến thức tốt về văn thơ của cả hai ngôn ngữ. Dịch thơ văn và nhạc không chỉ đơn thuần là việc chuyển ngữ, mà còn là một công trình sáng tác.
Dịch không cần thận có thể thành diệt. Nếu chỉ dịch từng từ thì đó không thể gọi là sáng tác, mà có thể gây ra ngộ nhận đáng tiếc. Dịch hết từ mà không hết ý là một cách diệt ý tưởng của tác giả. Dịch hết từ và hết ý mà không lưu loát là làm hỏng tác phẩm gốc. Trong thực tế, đã có biết bao trường hợp những bài thơ được dịch sang tiếng ngoại quốc trở thành đại họa cho tác giả.
Hôm qua tôi có phê phán việc chuyển ngữ phim nước ngoài (cụ thể là phim Hàn Quốc và Trung Quốc) sang tiếng Việt là một hình thức phá hoại tiếng Việt (Chuyển ngữ phim ngoại quốc: một cách hủy hoại tiếng Việt). Để cho công bằng, việc chuyển ngữ từ tiếng Việt sang tiếng Anh cũng có thể gây hiểu lầm về văn hóa Việt Nam và phản cảm. Tiêu biểu cho phản cảm trong chuyển ngữ là CD mà tôi vừa đề cập trên. Để các bạn hiểu vấn đề, tôi copy lại những đoạn dịch dưới đây:

Việt

Anh
Hà Nội mùa này vắng những cơn mưa

Hanoi’s this season... absent the rains
Cái rét đầu đông khăn em hiu hiu gió lạnh

The first cold of winter make your towel’s gently in the wind
Hoa sữa thôi rơi, em bên tôi một chiều tan lớp

Flower stop falling, you inside me after class
Đường Cổ Ngư xưa chầm chậm bước ta về

on Co Ngu street in our step slowly return

Đó là cách dịch từng từ một, chứ không hẳn là chuyển ngữ, và chắc chắn không phải là sáng tác. Tôi nghĩ người nói tiếng Anh sẽ không thể nào hiểu nổi những câu văn bồi (vâng, phải nói là bồi) trên có ý nghĩa gì. Flower stop falling, you inside me after class là cái gì? You inside me. Trời đất ơi!
Không phải chuyển ngữ tùy tiện và bồi như trên, mà ngay cả dịch tựa đề ca khúc sang tiếng Anh cũng rất … kì cục:
Hà Nội niềm tin và hy vọng -- Hanoi is the faith and hope
Hà Nội mùa thu -- Ha Noi’s autumn
Một đời người một rừng cây -- A human life a forest of trees
Có phải em mùa thu Hà Nội -- Are you the autumn in Hanoi
Bất chợt Sài Gòn nhớ Hà Nội -- Suddenly Saigon miss Hanoi
Sài Gòn đẹp lắm! -- Saigon’s so nice!
Dư âm -- Echo of love
Hết ý!

Còn nhớ có lần thằng con trai tôi (lúc còn nhỏ) khi nó về quê thăm nội, thấy đôi đũa rớt xuống bàn, nó thốt lên theo quán tính tiếng Anh The chopsticks are falling! (Đôi đũa đang té). Ông bà nội và cô nó chẳng hiểu nó la hét về chuyện gì. Đến khi được giải thích, ai cũng ôm bụng cười. Nay nhìn / nghe qua cách dịch những ca từ trong bài hát nổi tiếng đó (và chắc nhiều bài khác) tôi chỉ biết lắc đầu. Thà không chuyển ngữ, chứ chuyển ngữ ngô nghê như thế thì chỉ làm trò cười cho người nước ngoài.
Có người từng nói rằng dịch là phản, traduire est trahir. Cách chuyển ngữ những ca khúc Việt Nam như vừa đề cập chính là phản văn hóa.
NVT
PS. Các bạn có thể nghe thử một ca khúc được chuyển ngữ như sau:http://www.youtube.com/watch?v=VEg4ehlwpmk

lời bàn:
1)Chuyển ngữ mà dùng Google để dịch => dzịch dzật haaaaaaaaaaaaaaaa no star where haaaaaaaaaaaaaaaaaaa
tào lao


2)Ôi'' giời ơi là Giời ........Dịch qua tiếng Anh như vậy ..thì chết tôi rôi....Chỉ có con Bé này mới chai mặt hát thôi . Xin đảo lại một chút cho dể hiểu : After class You'(re) inside me on Co Ngu street , Our steps slowly return __ Tam dịch : Sau giờ học anh đưa ( cái ấy ) vào tuốt trong em , ngay trên đường Cổ Ngư .Chúng ta chầm chậm ........( đưa ra đưa vào ) .


(MDDL suu tam)
_________________
Vietnam Library Network
http://www.vietnamlibrary.net

Back to top
View user's profile Send private message Visit poster's website
vietnamlibrary
Site Admin


Joined: 14 Jun 2007
Posts: 5761
Location: Little Saigon Southern California

PostPosted: Sun Oct 10, 2010 8:32 am    Post subject: Chắp cánh cho ca khúc Việt bay đến 1000 năm điên Reply with quote

Chắp cánh cho ca khúc Việt bay đến 1000 năm điên rồ [đối thoại]




Sự kiện “Đại Lễ Ngàn Năm Thăng Long” khai mạc vào ngày 1/10/2010 (nhằm ngày quốc khách nước Cộng Hoà Nhân Dân Trung quốc) và kết thúc vào ngày 10/10/2010 (nhằm ngày quốc khánh nước Trung Hoa Dân Quốc) là một chuỗi vô số những trò nhếch nhác rất ư là hoàng tráng. Đã có quá nhiều người nói về những trò này trong những ngày qua.

Hôm nay, gần đến ngày cao trào của “đại lễ”, tôi vào xem internet thì tình cờ phát hiện một sản phẩm văn hóa cực kỳ ngu xuẩn, điên rồ, nhưng rất ư mang “tính quốc tế”. Vậy nên tôi xin tường thuật lại ở đây cho mọi người cùng thưởng lãm.

Trước hết là một bài báo có nhan đề “Chắp cánh cho ca khúc Việt bay xa” được trang trọng công bố trên trang mạng của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Việt Nam ở địa chỉ http://www.cinet.gov.vn/ArticleDetail.aspx?rnd=10&newsid=53050&rid=140&zoneid=73&page=7. Tôi xin chụp nguyên xi lại đây, kẻo cái Bộ Văn Hóa này len lén xóa nó đi thì... rất uổng. [Xin xem ảnh chụp ở cuối bài này][*]

Bài báo “Chắp cánh cho ca khúc Việt bay xa” trân trọng giới thiệu một cái CD có tên “Tình ca 1.000 năm Thăng Long – Hà Nội” rất đặc biệt của
“Một nhóm người đam mê và tâm huyết đã cùng nhau thực hiện dự án chuyển ngữ những ca khúc Việt Nam nổi tiếng sang tiếng Anh để bạn bè thế giới yêu nhạc Việt có điều kiện hát và hiểu thêm nội dung ca từ ý nghĩa và nhân văn được chuyển tải trong đó.”

Bài báo nhập đề như sau:
“Trong những tặng phẩm gửi tới chương trình ‘Những tấm lòng với Thăng Long- Hà Nội’ - quà tặng Hà Nội nhân dịp thủ đô tròn 1.000 năm mà ban tổ chức chương trình này tiếp nhận, có một tặng phẩm gây bất ngờ là CD Tình ca 1.000 năm Thăng Long - Hà Nội.

CD này gồm 10 bài hát về Hà Nội và Sài Gòn được chuyển ngữ sang tiếng Anh, do nhóm BSP Entertainment (gồm những thành viên là bác sĩ, nghệ sĩ, sinh viên) tại TPHCM gửi tặng, với tấm lòng hướng về đại lễ và muốn được bạn bè thế giới có điều kiện nghe và hiểu được những ca khúc hay về Hà Nội nói riêng, ca khúc hay của VN nói chung, ngay trong dịp lễ trọng đại này cũng như sau này.”

Thế rồi bài báo ca tụng rằng cái CD này đã “chuyển ngữ lời ca sát nghĩa” như thế này:
“’Hanoi’s this season... absent the rains. The first cold of winter make your towel’s gently in the wind. Flower stop falling, you inside me after class on Co Ngu street in our step slowly return…’. Đó là lời tiếng Anh của bài hát Hà Nội mùa vắng những cơn mưa (thơ: Bùi Thanh Tuấn; nhạc: Trương Quý Hải) (Hà Nội mùa này vắng những cơn mưa/ Cái rét đầu đông khăn em bay hiu hiu gió lạnh/ Hoa sữa thôi rơi, em bên tôi một chiều tan lớp/ Đường Cổ Ngư xưa chầm chậm bước ta về).”

Ca khúc Hà Nội mùa vắng những cơn mưa có lời ca bằng tiếng Anh qua tiếng hát của Vân Anh, một ca sĩ không chuyên chưa thật xuất sắc nhưng nghe rất lạ và mới mẻ.

Lạ là vì lần đầu những ca khúc rất đỗi quen thuộc với khán giả người Việt lâu nay lại có một phiên bản tiếng Anh dễ thương như thế.”

Đọc đến đây, tôi cười muốn sặc hết bữa cơm trưa ra khỏi mồm. Cái thứ tiếng Anh ấy có lẽ đến từ một hành tinh nào đó của những kẻ đau tâm thần, nhưng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Việt Nam lại cho đăng bài báo khen ngợi như vậy thì đúng là một sự kết tinh văn hóa của “Ngàn Năm Thăng Long” vậy.

Bài báo viết tiếp:
“Không chỉ có Hà Nội mùa vắng những cơn mưa, album Tình ca 1.000 năm Thăng Long - Hà Nội còn có nhiều ca khúc tiếng Việt nổi tiếng được chuyển ngữ sang tiếng Anh, như: Hà Nội niềm tin và hy vọng (Hanoi is the faith and hope), Hà Nội mùa thu (Ha Noi’s autumn), Một đời người một rừng cây (A human life a forest of trees), Có phải em mùa thu Hà Nội (Are you the autumn in Hanoi), Bất chợt Sài Gòn nhớ Hà Nội (Suddenly Saigon miss Hanoi), Sài Gòn đẹp lắm! (Saigon’s so nice!), Dư âm (Echo of love)...”

Phải nói là chết cười! Đặc biệt nhất là “Bất chợt Sài Gòn nhớ Hà Nội” mà dịch thành “Suddenly Saigon miss Hanoi” thì đúng là siêu hạng! Chưa đủ, bài báo còn lôi cả một ông Tây (mũi tẹt?) nào đó ra để làm chứng cho giá trị của cái album này:
“Là người may mắn được nhận món quà trong chiến dịch tặng album để thăm dò phản hồi từ người nước ngoài về album nhạc Việt phiên bản tiếng Anh này, du khách Jean Luc (người Pháp) thổ lộ: ‘Ca khúc VN rất tuyệt. Tôi yêu chúng và yêu đất nước VN. Sau khi nghe album này, tôi có một mong muốn được thể hiện một trong số những ca khúc này trong album, để bày tỏ tình yêu của tôi với con người và đất nước VN’.”

Khiếp quá, tôi mới lọ mọ tìm trên internet thì thấy một lời giới thiệu trang trọng của Nhạc sĩ Trần Long Ẩn, Chủ tịch hội Âm nhạc TPHCM, đăng ngay trên trang chủ http://vietnammusic-nhacvietloianh.com/. Lời giới thiệu này được viết bằng một thứ tiếng Anh của... khủng long, với những lỗi chính tả và văn phạm cực kỳ điên dại như sau:

Introduction

Heroic revolutionary Viet Nam Music with love melodies has paralled the great progress history of Vietnamese nation. It promoted people made a war as well as intergrate into renovate period. Our wish ‘s how to bring revolutionary music out into the world, there by every one can understand about Vietnamese character’s heroic, romantic, drastic and filled with love.

In purpose, we has translated some Vietnamese songs to English.

This is encouraging action of globalization Vietnamese music ideas.

Hope you consider here’s flower bud and receive our respect want to welcome a thousand years old flying dragon Ha Noi.

President of Ho Chi Minh City music society.
Tran Long An




Có lẽ đến đây thì khỏi cần dài dòng nữa, tôi xin mời mọi người thưởng thức những lời ca tiếng Anh mà Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Việt Nam cho là sẽ “chắp cánh cho ca khúc Việt bay xa”. Tôi xin chép lại nguyên xi, đúng từng chữ như được trình bày trong các video clip hiện đang được phổ biến trên Youtube.

Xin mời mọi người đếm giùm có bao nhiêu lỗi văn phạm, lỗi chính tả, và ngẫm nghĩ xem những lời ca dưới đây có ý nghĩa gì, và đây là loại ngôn ngữ của hành tinh nào.

Trước hết là bài “Hà Nội mùa vắng những cơn mưa”. [Bấm vào đây để xem video clip và thưởng thức lối phát âm “tiếng Anh” của... người ngoài trái đất]:

Hà Nội Mùa Vắng Những cơn mưa
“Ha Noi this season absent the rains”
Composer:Truong Quy Hai
Trans: Vietnammusic-nhacvietloianh.com
Singer: Vân Anh

(Hà Nội mùa này ... vắng những cơn mưa.)
Hanoi's This season... absent the rains.
(Cái rét đầu đông khăn em bay hiu hiu gió lạnh.)
The first cold of winter make your towel's gently in the wind.
(Hoa sữa thôi rơi, em bên tôi một chiều tan lớp.)
Flower stop falling, you in side me after class
(Đường Cổ Ngư xưa chầm chậm bước ta về.)
on Co Ngu street is our steps slowly return

(Hà Nội mùa này chiều không buông nắng,)
Hanoi's This season the sky is not sunny.
(phố vắng nghiêng nghiêng cành cây khô,)
Deserted street slanted dried brachs.
(quán cóc liêu xiêu một câu thơ.)
Small shop is unsteady a poetry.
(Hồ Tây, Hồ Tây tím mờ.)
Lake's Tay,Lake's Tay... occault

(Hà Nội mùa này lòng bao nỗi nhớ.)
Hanoi 's This season, the nostalgia in heart
(Ta nhớ đêm nao lạnh đôi tay,)
We are remember night cold hands,
(hơi ấm trao em tuổi thơ ngây.)
The warmth give your to naive age
(Tưởng như, tưởng như còn đây.)
Image, Image, still here


Tiếp theo đây là bài “Hà Nội niềm tin và hy vọng”. [Bấm vào đây để xem video clip và thưởng thức lối phát âm “tiếng Anh” của... người tiền sử]:

“Hanoi is the Faith And hope”
Composer: Phan Nhan
Trans:vietnammusic_nhacvietloianh.com
Sineeer: Meritorious Artist Thanh Dinh

(Mặt hồ Gươm vẫn lung linh mây trời,)
Guom lake still sparkling the cloudy sky,
(Càng toả ngát hương thơm hoa Thủ đô.)
capital is spread by scent flower
(Đường lộng gió thênh thang năm cửa ô.)
A windy road immense the doorway
(Nghe tiếng cười không quên niềm thương đau.)
Hear the laugh but don't forget the pain

(Hà Nội đó, niềm tin yêu hy vọng)
Hanoi is the faith, love and hope
(Của núi sông hôm nay và mai sau.)
Of country today and future.
(Chân ta bước lòng ung dung tự hào,)
Walking with cavalier and proud,
(Kìa nòng pháo vẫn vươn lên trời cao.)
the canon is still high to the sky

(Ôi Đông Đô! Hùng thiêng dấu xưa còn in nơi đây!)
Oh Dong Do! Hero vestige is still here!
(Ơi Thăng Long! Ngày nay chiến công rạng danh non sông.)
Oh Thang Long! Victory is singning

(Hà Nội mến yêu của ta, Thủ đô mến yêu của ta)
Hanoi is our deep love, the capital of us
(Là ngôi sao mai rạng rỡ.)
The radiant morning star...
(Sáng soi bóng đêm Trường Sơn, lắng trong nước sông Cửu Long,)
Lighting in night of Truong Son, plunge into Cuu Long river,
(Nhẹ nâng bước chân hành quân, dệt nên tiếng ca át tiếng bom rền)
Gentle footsteps are marching make a melody wins bomb sounds.


Ca sĩ của bài hát này được giới thiệu như sau:
“Meritorious Artist Thanh Dinh 'excelent artist' (over 70 years old)” was sodier in Truong Son Street. In the special circumstand he had been with Martyrs.Dr.Dang Thuy Tram in the great resistance war of Vietnamese nation.”


Tôi xin dừng tại đây, vì không còn biết nói gì thêm. Cái “Đại Lễ Ngàn Năm Thăng Long” này đúng là vô tiền khoáng hậu, chỉ trong một chục ngày mà đã làm sinh ra biết bao là sản phẩm văn hóa ngu xuẩn, điên rồ.

_________________
Vietnam Library Network
http://www.vietnamlibrary.net

Back to top
View user's profile Send private message Visit poster's website
vietnamlibrary
Site Admin


Joined: 14 Jun 2007
Posts: 5761
Location: Little Saigon Southern California

PostPosted: Mon Oct 11, 2010 10:29 pm    Post subject: Chắp cánh cho ca khúc Việt bay đến 1000 năm điên Reply with quote

Chắp cánh cho ca khúc Việt bay đến 1000 năm điên rồ ! .


_________________
Vietnam Library Network
http://www.vietnamlibrary.net
Back to top
View user's profile Send private message Visit poster's website
Display posts from previous:   
Post new topic   Reply to topic    Vietnam Library Network, Overseas Vietnamese - Người Việt Hải Ngoại Forum Index -> Vietnam National Language Academy - Văn Lang Corner All times are GMT - 8 Hours
Page 1 of 1

 
Jump to:  
You cannot post new topics in this forum
You cannot reply to topics in this forum
You cannot edit your posts in this forum
You cannot delete your posts in this forum
You cannot vote in polls in this forum


© 2007-2008 Informe.com. Get Free Forum Hosting
Powered by phpBB © 2001, 2005 phpBB Group